Python Eğitimleri : 9.Ders

Herkese Merhabaa,
Bu yazımda Python’da sözlükler konusunu öğreneceğiz.

Sözlükler

Sözlükler ingilizce anlamı olarakta bildiğiniz gibi dictionary’dir. Python’da type olarak dict yani dictionary nin kısaltması olarak karşımıza çıkar.
Sözlükler yapısında anahtar (key) ve değer (value) şeklinde iki terimden meydana gelir. Aslında basit bir deyişle normal İngilizce-Türkçe sözlüklerde olduğu yapıdadır. Örneğin İngilizce olan future kelimesi Türkçe’de gelecek anlamındadır. Burada future ibaresi anahtar (key), gelecek ibaresi ise değer (value) olur. Sözlükler konusunun mantığını bu şekilde düşünürsek anlaması daha kolay olur.

Şimdi sözlük oluşturmayla konumuza başlayalım.

Sözlük Oluşturma

İlk önce oluşturacağımız sözlüğe isim verilir. Önemli olan kısım sözlüklerde anahtar ve değerlerimizi süslü parantez { } içinde tanımlarız. Anahtar kelimeyi yazdıktan sonra değerini yazarken araya iki nokta üst üste : işareti konur. Bir örnek üzerinde görelim.

İlk önce sözlükbir isminde sözlük tanımladık. Gireceğimiz değerleri süslü parantez içinde yazdık. String olan ifadeleri her zaman yaptığımız gibi tırnak içinde ifade ettik. Burada pencil kelimesi anahtar, kalem kelimesi ise değerdir. Bu ikisi arasına iki nokta üst üste koyduk. Sözlüğümüzün ilk ibaresini tanımlamış olduk. Birden fazla tanımlama yapmak için araya virgül koyup aynı mantıkta devam edilir. İkinci ifademizde one anahtar, 1 ise değerdir. String olan one kelimesini tırnak içinde yazdık. Integer olanı yani 1 yazarken ise normal şekilde yazdık. Anahtar ile değer arasına iki nokta üst üste koymayı unutmayalım! Ardından ekranda görmek içinde print fonksiyonunda sözlüğün ismini yazdık. Ekran görüntümüz aşağıdaki gibidir;

Boş liste tanımladığımız gibi boş sözlükte tanımlayabiliriz. Boş sözlük aşağıdaki gibi tanımlanır.

İlk önce BosSozlük isminde sözlük adı yazdık ve ardından süslü parantez açıp kapatarak boş bir sözlük tanımlamış olduk. İkinci bir yöntem olarakta dict() komutuyla boş sözlük oluşturabiliriz.

Listeler konusunda indeksleme yöntemiyle tanımladığımız değerlere ulaşabiliyorduk. Sözlüklerde ise istediğimiz değere ulaşmak için anahtar (key) ifadelerini kullanırız. Bir sözlük oluşturup örnek üzerinde görelim.

rakamlar isminde bir sözlük tanımladık. Bu sözlükten bazı ifadelere ulaşalım. Bu değerlere ulaşırken liste indekslemede yaptığımıza benzer bir kullanımla ulaşacağız. Örnek olarak “iki” : 2 ibaresine ulaşalım.

Kullanımı ; ilk önce sözlük ismi yazılır. Ardından köşeli parantez içinde ulaşmak istediğimiz ifadenin anahtar kısmı yazılır. Yani bizim örneğimizde anahtar kısım “iki” olan kısımdı. Bu yüzden köşeli parantez içine bu ifadeyi yazdık. Sonucumuza bakalım;

Ekranda “iki” anahtar kelimesine karşılık tanımladığımız 2 ifadesini yazdırmış olduk. Bir başka örnek yapalım.

Sonuç;

Sözlük içinde liste tanımlayabiliriz. Örnek üzerinde görelim.

Burada değer olan kısımları liste olarak tanımladık. Yani sözlük içinde listeleri de tanımlayabiliriz. Ekran çıktımıza bakalım.

Şimdi “ikinci” anahtar kelimesine ulaşalım.

Sonuç;

“ikinci” anahtar isimli listeye ulaştık. Bize [3,4,5] sonucunu verdi. Daha da özele inerek bu listenin içindeki elemanlara da ulaşabiliriz. Örneğin 4 elemanına ulaşmak istersek;

a[“ikinci”][1] ifadesi ile bunu yapabiliriz. Listeleri indeksleme konusunda öğrendiğimiz kullanım ile bunu yaparız. a[“ikinci”][1] ifadesi a sözlüğünde “ikinci” ismindeki anahtar ifadenin değerindeki listede 1.indeksi anlamına gelir. Indeks numaralandırmanın 0’dan başladığını unutmayalım!

Sonucumuza bakacak olursak;

Bir anahtar ifadenin değerini değiştirebiliriz. Örnek üzerinde görelim.

not isminde ki anahtar ifademizin değerini 75 olarak belirledik. Fakat daha sonra bunu değiştirmek istedik. Şu şekilde yaparız;

m[“not”] += 20 ifadesinini anlamı m sözlüğünde ki “not” anahtar kelimesine karşılık gelen değere 20 ekle (+= 20) demektir. Ekran sonucumuza bakalım;

∝  Bir sözlüğe sonradan eleman ekleyebilir miyiz?

Cevabımız evet ekleyebiliriz. Örnek üzerinde görelim.

a isminde sözlük tanımladık. “beş” anahtar kelimesine sahip eleman ilk tanımladığımız sözlükte yoktu. Sonra ki satırda a[“beş”] = 5 ifadesi ile a isminde ki sözlüğümüze bu elemanı ekle komutu verdik. Sonucumuza bakalım;

İç İçe Sözlükler

Tanımladığımız bir sözlük içinde başka bir sözlük tanımlayabiliriz.

Sözlük içinde sözlük tanımlamayı örnekte ki gibi yaparız. Sonucumuz;

Bu sözlükte Temmuz ayını yazdıralım.

Temmuz ayının değeri;

Şimdide “aralık” anahtar kelimesinin değerine bakalım.

Aralık ayının değeri;

Sözlükler konumuz bu kadardı. Örnekleri artırarak daha iyi anlayabilirsiniz. Bir sonra ki yazımda görüşmek üzere, hoşça kalın.